Een community die ontstond uit noodzaak
Om te begrijpen waarom Deventer Bijzonder zo’n sterke community heeft opgebouwd, moet je terug naar 2020. Toen besloot het Rode Kruis landelijk te stoppen met sociale activiteiten en zich volledig te richten op EHBO en hulpverlening. Voor veel Deventenaren betekende dat het einde van uitjes en ontmoetingen die juist voor ouderen en minder mobiele inwoners ontzettend belangrijk waren. Voor voorzitter Jan Hattink voelde dat niet als een logisch einde, maar als een gat dat gevuld moest worden.
Samen met enkele bestuursleden besloot hij daarom iets nieuws op te zetten: Deventer Bijzonder. Vandaag de dag draait Deventer Bijzonder op zo’n zestig vrijwilligers en organiseren zij activiteiten voor ouderen en mensen met beperkte mobiliteit. Opvallend daarbij is de sterke verjonging binnen de vrijwilligersgroep: steeds meer jonge mensen sluiten zich aan omdat ze direct zien hoeveel impact hun inzet maakt. Bezoeken aan Deventer op Stelten, het Dickens Festijn en allerlei lokale evenementen die voor velen anders onbereikbaar zouden zijn, worden dankzij de lokale organisatie mogelijk. Dat doen ze vanuit één simpele gedachte: het leven stopt niet omdat je ouder wordt of minder mobiel bent.
Club van doeners
Wat Deventer Bijzonder bijzonder maakt, zit niet alleen in wat ze organiseren. Het zit vooral in hoe ze het doen. De vrijwilligersorganisatie is een club van doeners, een mentaliteit die je overal in terug voelt. Want als er een idee is, volgt direct de vraag: “wat hebben we nodig om dit te doen?” Juist door directe actie ontstaat er energie om dingen snel van de grond te laten komen. Vrijwilligers voelen eigenaarschap en merken dat er echt iets gebeurt wanneer je je ergens in vastbijt.
Een valkuil voor veel organisaties is dat ze communities proberen te bouwen vanuit strategie. Eerst wordt er een plan bedacht, vervolgens de positionering en daarna pas engagement. Maar Deventer Bijzonder laat zien dat sterke communities vaak andersom ontstaan. Eerst komt de behoefte, daarna de betrokkenheid en dan volgt de community vanzelf. Ook buiten de maatschappelijke sector maakt dat het verhaal van de organisatie uit Deventer zo relevant.
Boottocht over de IJssel
Een van de verhalen die het meest blijft hangen, is dat van een boottocht over de IJssel. Nog voordat de activiteit begint, staan de eerste deelnemers al vroeg aan de kade te wachten. Dat ze er zo vroeg zijn is niet uit enthousiasme, maar uit onzekerheid en spanning. Wat als je de boot mist, of er iets anders gebeurt waardoor je niet mee kan? Maar aan het einde van het uitstapje, wanneer de boot weer in Deventer aanmeert, gebeurt er iets. Iedereen loopt lachend en kletsend de boot af en er is zelfs ruimte voor een polonaise. De manier waarop mensen aan boord gaan en er weer af komen, laat direct zien hoeveel impact je kunt maken door er voor anderen te zijn.
Waarom dit werkt
Het succes van Deventer Bijzonder laat een aantal belangrijke lessen zien over gemeenschappen en verbinding.
Gemeenschap ontstaat niet vanuit marketing
De sterkste gemeenschappen ontstaan zelden omdat iemand besluit een community te bouwen. Ze ontstaan omdat mensen een gedeelde behoefte voelen. Bij Deventer Bijzonder draait die behoefte om verbinding. De motivatie achter het initiatief is echt en vrijwilligers doen niet mee voor status of netwerkvoordelen. Ze blijven dit telkens opnieuw doen omdat ze ervaren wat hun inzet met mensen doet. Dat gevoel is krachtiger dan welke campagne dan ook.
Snelheid en eenvoud creëren energie
Grote organisaties lopen soms vast in processen en afstemming, terwijl dit bij Deventer Bijzonder juist vanuit eenvoud werkt. Korte lijnen zorgen voor snelheid, snelheid zorgt voor zichtbare impact en zichtbare impact zorgt weer voor motivatie. Die dynamiek is belangrijk, omdat mensen aanhaken wanneer ze voelen dat hun bijdrage direct verschil maakt. Te veel structuur kan immers ook energie wegnemen. Deventer Bijzonder bewijst dat je niet altijd groter hoeft te worden om meer impact te maken.
Emotie zorgt voor binding
Veel gemeenschappen proberen loyaliteit te creëren via programma’s, memberships of voordelen. Maar uiteindelijk blijven mensen ergens onderdeel van omdat het hen raakt en dit de meest menselijke vorm van community building is. Vrijwilligers zien letterlijk wat hun aanwezigheid betekent. Ze lopen naast iemand in een rolstoel door een druk evenement, zien mensen opbloeien tijdens een uitje en merken hoe kleine contactmomenten een groot verschil kunnen maken.
Lokale impact
De lokale impact is groter dan het lijkt en laat zich moeilijk vangen in cijfers. Wat Deventer Bijzonder doet, lijkt misschien kleinschalig. Maar juist daarin zit de echte impact. Sociaal isolement is vaak onzichtbaar en mensen verdwijnen langzaam uit het openbare leven omdat deelnemen steeds moeilijker wordt. Deventer Bijzonder doorbreekt dat door mensen opnieuw onderdeel te laten zijn van de stad, gesprekken en gezamenlijke herinneringen. Voor veel deelnemers betekent een activiteit daarom veel meer dan alleen een leuk dagje uit. Sommige mensen hadden zelfs nooit gedacht dat ze nog eens in de binnenstad zouden komen.
Wat zegt dit over Oost-Nederland?
De winst van Deventer Bijzonder voelt groter dan alleen een award, omdat het iets laat zien over de kracht van initiatieven in Oost-Nederland. Communities ontstaan vaak niet vanuit ambitie om groot te worden, maar vanuit de wens om iets waardevols te doen voor de omgeving. Wij geloven dat lokale gemeenschappen de regio dragen, en dan met name de initiatieven die mensen dichter bij elkaar brengen. Deventer Bijzonder bewijst dat impact niet altijd schaalbaar hoeft te lijken om te groeien, want elke vrijwilliger die geraakt wordt, neemt dat gevoel weer mee naar anderen.
